खगोलशास्त्रज्ञांनी शनीभोवती फिरणारे १२८ नवीन चंद्र ओळखले आहेत, ज्यामुळे सौर मंडळात सर्वात जास्त नैसर्गिक उपग्रह असलेल्या ग्रहाचे स्थान आणखी मजबूत झाले आहे. या शोधामुळे शनीच्या एकूण चंद्रांची संख्या २७४ झाली आहे, जी इतर सर्व ग्रहांच्या एकत्रित संख्येपेक्षा जवळजवळ दुप्पट आहे, जी गुरूच्या पूर्वीच्या विक्रमाला मागे टाकते.
या निष्कर्षांमागील संशोधन पथकाने यापूर्वी कॅनडा-फ्रान्स-हवाई दुर्बिणीचा वापर करून ६२ शनीच्या चंद्रांचा शोध लावला होता. त्या कामाच्या आधारे, त्यांनी २०२३ मध्ये अधिक न सापडलेले चंद्र असल्याचे कमकुवत संकेत आढळल्यानंतर अतिरिक्त निरीक्षणे केली. आंतरराष्ट्रीय खगोलशास्त्रीय संघ (IAU) ने अलीकडेच या नवीन चंद्रांची पुष्टी केली, जिथे त्यांना तात्पुरती संख्यात्मक आणि अक्षरी पदनाम देण्यात आले आहेत.
फेब्रुवारी २०२४ पर्यंत गुरु ग्रहाचे सध्या ९५ चंद्र आहेत ज्यांच्या कक्षेत त्यांची निश्चिती झाली आहे. नवीनतम निष्कर्ष शनी आणि इतर ग्रहांमधील चंद्र संख्येच्या बाबतीत वाढती तफावत अधोरेखित करतात. हा शोध “शिफ्ट अँड स्टॅक” तंत्र म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या पद्धतीचा वापर करून करण्यात आला, ज्यामध्ये चंद्राच्या हालचालींचे अनुसरण करणाऱ्या अनुक्रमिक प्रतिमा कॅप्चर करणे आणि नंतर त्याची दृश्यमानता वाढविण्यासाठी त्यांना एकत्र करणे समाविष्ट आहे.
या निष्कर्षांवरून शनीच्या भूतकाळाबद्दल काय दिसून येते?
शनीच्या नव्याने ओळखल्या गेलेल्या सर्व १२८ चंद्रांना अनियमित चंद्र म्हणून वर्गीकृत केले आहे. हे खगोलीय पदार्थ तुलनेने लहान आहेत, बहुतेकदा त्यांचा व्यास काही किलोमीटर असतो आणि त्यांच्या कक्षा शनीच्या मोठ्या चंद्रांच्या कोनात लांब असतात . त्यांच्या अनियमित आकारावरून असे सूचित होते की ते भूतकाळातील वैश्विक टक्करांमुळे विखुरलेल्या मोठ्या वस्तूंचे अवशेष आहेत.
शास्त्रज्ञांचा असा विश्वास आहे की यापैकी बरेच चंद्र गेल्या १०० दशलक्ष वर्षांत मोठ्या शनिग्रही चंद्र किंवा धूमकेतू यांच्यातील हिंसक टक्करांमुळे तयार झाले आहेत . हे तुकडे आता वेगवेगळ्या गटांमध्ये ग्रहाभोवती फिरतात, ज्यामुळे ग्रहांचे स्थलांतर आणि टक्कर वारंवार होत असताना सुरुवातीच्या सौर मंडळाच्या गोंधळलेल्या वातावरणाची माहिती मिळते.
ब्रिटिश कोलंबिया विद्यापीठातील खगोलशास्त्रज्ञ प्रोफेसर ब्रेट ग्लॅडमन यांनी नमूद केले की हे चंद्र कदाचित पूर्वी कॅप्चर केलेल्या मोठ्या चंद्रांचे तुकडे आहेत जे उच्च-प्रभावाच्या टक्करांमध्ये तुटले आहेत. हे निष्कर्ष शनीच्या चंद्र प्रणालीच्या गतिमान स्वरूपाबद्दल आणि इतर खगोलीय पिंडांशी गुरुत्वाकर्षणाच्या परस्परसंवादाच्या इतिहासाबद्दलच्या सिद्धांतांना समर्थन देतात.
शनीच्या विस्तृत चंद्र संख्येत भर घालण्याव्यतिरिक्त , या शोधामुळे ग्रहाच्या प्रतिष्ठित वलयांच्या उत्पत्तीवर देखील प्रकाश पडू शकतो. काही शास्त्रज्ञांचा असा अंदाज आहे की हे वलय शनीच्या प्रचंड गुरुत्वाकर्षणामुळे फाटलेल्या चंद्राचे अवशेष असू शकतात . या चंद्रांचे सतत निरीक्षण केल्यास शनीच्या जटिल प्रणालीच्या निर्मिती आणि उत्क्रांतीबद्दल अधिक संकेत मिळू शकतात. – मेना न्यूजवायर न्यूज डेस्कद्वारे.