मेना न्यूजवायर , न्यू यॉर्क : संयुक्त राष्ट्रांचे सरचिटणीस अँटोनियो गुटेरेस यांनी भारतासोबतच्या नव्याने झालेल्या युरोपियन युनियन व्यापार कराराचा उल्लेख केला आणि बहुपक्षीय सहकार्यावर आधारित बहुध्रुवीय जागतिक व्यवस्थेला पाठिंबा देण्याची गरज अधोरेखित केली, असे त्यांच्या वार्षिक पत्रकार परिषदेत २०२६ साठीच्या प्राधान्यक्रमांची रूपरेषा सांगताना म्हटले आहे.
गुटेरेस म्हणाले की, जगातील सर्वात गंभीर आव्हाने एकाच शक्तीच्या वर्चस्वाने किंवा प्रतिस्पर्धी गटांनी सोडवता येणार नाहीत. "जागतिक समस्या एकाच शक्तीने सोडवल्या जाणार नाहीत. तसेच दोन शक्तींनी जगाला प्रतिस्पर्धी प्रभाव क्षेत्रात विभागून त्या सोडवल्या जाणार नाहीत," असे ते म्हणाले, जागतिक स्थिरतेसाठी प्रभावाच्या अनेक केंद्रांमध्ये व्यापक सहकार्य आवश्यक आहे.
त्यांनी भारत – ईयू कराराचे वर्णन अशा प्रकारे केले की, देशांनी परस्पर जोडलेले आर्थिक संबंध निर्माण केले आहेत आणि त्यामुळे सर्व प्रदेशांमध्ये सहकार्य वाढले आहे. गुटेरेस म्हणाले की, या कराराकडून त्यांना "खूप सकारात्मक अपेक्षा" आहेत, त्यांनी हा करार अलीकडील इतर युरोपियन व्यापार उपक्रमांसोबत ठेवला आहे, ज्यामुळे विविध भागीदारी आंतरराष्ट्रीय सहकार्याला कसे बळकटी देऊ शकतात याचे उदाहरण मिळते.
बहुपक्षीय संस्था आणि नेटवर्क भागीदारी
महासचिवांनी सांगितले की बहुपक्षीय संस्थांनी सध्याच्या जागतिक वास्तवाचे प्रतिबिंबित करण्यासाठी परिस्थितीशी जुळवून घेतले पाहिजे, बहुध्रुवीय जगाला आर्थिक आणि राजकीय परस्परावलंबन व्यवस्थापित करण्यासाठी मजबूत, समावेशक चौकटींची आवश्यकता आहे यावर भर दिला. त्यांनी बहुध्रुवीयतेच्या संकल्पनेला थेट संयुक्त राष्ट्रांच्या सनदेच्या तत्त्वांशी जोडले, शांतता, सामायिक विकास आणि राज्यांमधील सहकार्यावर भर दिला.
२००७ मध्ये सुरू झालेल्या वाटाघाटी २०१३ मध्ये स्थगित करण्यात आल्या आणि २०२२ मध्ये औपचारिकपणे पुन्हा सुरू झाल्यानंतर २७ जानेवारी २०२६ रोजी भारत – ईयू व्यापार कराराची घोषणा करण्यात आली. दोन्ही बाजूंच्या अधिकाऱ्यांनी या कराराचे वर्णन दोन्ही भागीदारांमध्ये झालेल्या आतापर्यंतच्या सर्वात व्यापक व्यापार करारांपैकी एक म्हणून केले आहे, ज्यामध्ये सुमारे दोन अब्ज लोकसंख्येचा समावेश आहे.
युरोपियन अधिकाऱ्यांनी म्हटले आहे की या करारात औद्योगिक उत्पादने, औषधनिर्माण, यंत्रसामग्री आणि ऑटोमोबाईल्ससह विविध प्रकारच्या वस्तू आणि सेवांवर लक्षणीय कर कपात करण्याची तरतूद आहे. हा करार नियामक सहकार्य वाढविण्यासाठी आणि दोन्ही बाजारपेठांमध्ये कार्यरत व्यवसायांसाठी अधिक प्रवेश सुलभ करण्यासाठी देखील डिझाइन केला आहे.
संयुक्त राष्ट्रांच्या व्यापक सुधारणांच्या प्रयत्नांमध्ये व्यापार कराराचा उल्लेख
भारतात , सरकारी अधिकाऱ्यांनी युरोपियन बाजारपेठांमध्ये प्रवेश वाढवण्यासाठी एक मोठे पाऊल म्हणून या कराराचे सादरीकरण केले आहे, तर संवेदनशील क्षेत्रांमध्ये स्पर्धात्मक दबावांबद्दल चिंतित असलेल्या काही देशांतर्गत गटांकडूनही टीका झाली आहे. त्या चिंता कृषी, उत्पादन आणि कामगार संरक्षणांवर केंद्रित आहेत.
भू-राजकीय विखंडनाच्या काळात जागतिक सहकार्य मजबूत करण्यासाठी व्यापक युक्तिवादाचा एक भाग म्हणून गुटेरेस यांनी व्यापार कराराचा उल्लेख केला. ते म्हणाले की व्यापार, तंत्रज्ञान आणि विकासातील आंतरराष्ट्रीय भागीदारी नियम-आधारित आंतरराष्ट्रीय प्रणालीला बळकटी देताना राष्ट्रांमध्ये संतुलन वाढविण्यास मदत करू शकते.
त्यांनी कराराशी संबंधित विशिष्ट धोरणात्मक उपायांचे समर्थन केले नाही, परंतु बहुध्रुवीयता सर्वसमावेशक आणि सामायिक नियमांमध्ये रुजलेली असावी याचा पुनरुच्चार केला. सामूहिक कृतीद्वारे जागतिक आव्हानांना तोंड देण्याच्या संयुक्त राष्ट्रांच्या दृष्टिकोनात सत्तेच्या केंद्रीकरणापेक्षा सहकार्याचे जाळे वाढवणे हे केंद्रस्थानी असल्याचे गुटेरेस म्हणाले.
संयुक्त राष्ट्रांचे प्रमुख गुटेरेस यांनी भारत आणि युरोपियन युनियन व्यापार कराराचे कौतुक केले, बहुध्रुवीयतेचे समर्थन केले ही पोस्ट प्रथम लुसेल मीडियावर प्रकाशित झाली.